الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

163

اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )

علم را به عمل وصل كن ، و از خدا طلب فهم نما تا به تو بفهماند . گفتم : حقيقت بندگى چيست ؟ فرمود سه چيز : . . . . ( تا اينكه به حضرت گفتم ، مرا سفارش كنيد ) فرمود : ترا وصيت و سفارش مىكنم به 9 چيز و اينها توصيه من است براى كسانى كه قصد طريق خداوند را كنند ، و از خداوند مىخواهم ترا براى عمل به آنها موفق گرداند : سه تا از آنها در رياضت و تهذيب اخلاق نفسى است ، و سه تا درباره حلم و سه تا درباره علم ، پس حفظ كن و بپرهيز از سستى در عمل به اينها ، عنوان بصرى گويد قلبم را براى آنها خالى كردم و خوب توجه نمودم : فرمود : اما آنها كه در رياضت نفس است : بپرهيز از خوردن آنچه اشتها ندارى ، زيرا موجب حماقت و نادانى مىشود و نخور مگر در موقع گرسنگى ، و اگر چيزى خوردى حلال بخور ، و بسم الله بگو و يادآور حديث رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) را كه فرمودند : « ما مَلأَ آدَمِىٌ وِعاءٌ شَرّاً مِنْ بَطْنه فَان كان و لا بدّفَثُلثٌ لطعامه و ثُلثُ لشرابه و ثُلثُ لنَفَسه ؛ « آدمى هيچ ظرفى را پر نكرد كه بدتر از شكمش باشد ، پس اگر قصد پر كردن آن را دارد ؛ يك سوم آن را براى غذا و يك سوم براى نوشيدن و يك سوم براى تنفس است » . و اما آنها كه درباره حلم است : پس كسى كه به تو گفت : اگر يك حرف زدى ، ده تا مىشنوى به او بگو : اگر ده تا بگوئى ، يكى نمىشنوى ، و كسى كه ترا دشنام داد ، به او بگو اگر راست مىگوئى و صادقى در آنچه به من نسبت مىدهى ، پس از خدا مىخواهم مرا ببخشد و اگر كاذبى در آنچه مىگوئى ، پس از خدا مىخواهم ترا ببخشد و كسى كه به تو وعده فحش در كلام داد پس تو او را به نصيحت و رعايت او وعده ده . و اما آنچه در علم است : پس آنچه به آن جاهلى از علماء سؤال كن ، و بپرهيز از اين كه سؤال كنى از آنها از روى اعتراض و آزمايش و بپرهيز از اين كه به رأى خود عمل كنى و احتياط را اخذ كن ، در جميع راهها ، و از فتوا دادن فرار كن ، مثل فرار كردن